Cinsiyete Bağlı Kalıtım Konu Anlatımı – Ders izle Biyoloji

Merhaba, bu bölümde YGS ve LYS hazırlanan öğrencilerimiz için Biyoloji biliminin  konusu olan “Cinsiyete bağlı kalıtım” yani diğer adıyla “Eşeye Bağlı Kalıtım” konusu inceleyeceğiz.Bu konuda başta cinsiyetin belirlenmesi, eşeye bağlı kalıtım ve eşey kromozomlarının belirlenmesi konularını inceleyeceğiz.

 

CİNSİYETE BAĞLI KALITIM

A. CİNSİYETİN BELİRLENMESİ

1. Eşeyin Modifikasyonla Belirlenmesi

  • Bonellia isimli hortumlu hayvan, denizlerde yaşamakta ve döllenmiş yumurtalarını suya bırakmaktadır. Buyumurtaların bazıları suda serbest olarak gelişirken, bazıları ana canlının hortumuna yapışarak gelişmesini tamamlar. Serbest gelişenlerin hepsi dişi, hortuma yapışarak gelişenlerin hepsi ise erkek olmaktadır. Buna göre, cinsiyeti hortumdan alınan bazı maddeler belirlemektedir.
  • Bir halkalı solucan türünde, bireyler genç evrede iken (vücut az segmentli olduğu için) erkek olmakta, daha ileri yaşlarda ise (15 – 20 segmente ulaşınca) dişi olarak farklılaşmaktadır.Cinsiyet vücut büyüklüğüne göre belirlenmektedir.

 

2. Eşeyin Kromozomlarla Belirlenmesi

Bazı kromozomlar cinsiyeti belirleyen genleri taşırlar, bunlara gonozom denir. Diğer kromozomlar ise vücut karekterlerini belirleyen genleri taşır.

 

Bunlara ise otozom denir. İnsanlarda kromozom formülü şu şekildedir.

 

B. İNSANDA EŞEYE BAĞLI KALITIM

İnsanlarda 46 kromozom (2n = 46) bulunur. Bu kromozomlardan bir çifti cinsiyete ait özelliklerin ortaya çıkmasını kontrol ederken, diğer 22 çift kromozomda vücut karakterlerinin ortaya çıkmasını sağlayan genleri bulundurur.
İnsanlarda X, Y kromozomu olmak üzere iki cinsiyet kromozomu bulunur. Bu kromozomlardan Y kromo¬zomunu taşıyan bireyler erkek, Y kromozomu bulun¬durmayan bireyler dişi olur. Bu durum şöyle izah edilebilir;
Cinsiyet kromozomlarında (X, Y) cinsiyetten başi bazı vücut karakterlerinin bu kromozomlar üzerir taşınmasına cinsiyete bağlı kalıtım denir.

X kromozomunda taşınan karakterler
Ortak özellikleri:
- Resesif genle aktarırlar.
- Erkek bireylerde görülme oranı dişilere göre dahafazladır. Çünkü erkek bireylerin tek X kromozomu olduğundan bu genin etkisini bastırabilecek gen yoktur. Dişi bireylerde bu hastalıklar ancak homo-
zigot durumda ortaya çıkar. Bu anlatılanları şu şekilde sematize edebiliriz;
X kromozomu ile taşınan ve bizim bilmemiz gereken iki karakter vardır. Bunlar
1. Renk körlüğü (r)
2. Hemofili hastalığıdır, (h)
1. Renk körlüğü: Kırmızı, sarı, yeşil gibi renkleri ayırt edememe hastalığıdır. Kalıtsal bir karakter olup, oğul döllere aktarılabilir. Şimdilik tedavisi yoktur.
2. Hemofili hastalığı: Kanın pıhtılaşmaması hastalı¬ğıdır. Bu hastalık dişi bireylerde öldürücüdür. Şimdilik bu hastalığın da tedavisi yoktur.

Y kromozomu ile taşınan karakterler
Bu karakterleri oluşturan genler Y kromozomunda olduğu için sadece bu karakterler erkek bireylerde orta¬ya çıkar. Çünkü dişilerde Y kromozomu yoktur.
örnek:
- Kulak kıllıhğı
- İkinci ve üçüncü ayak parmaklarının bitişik olması
- Balık pulluluğu

c. Hem X Hem Y ile Aktarılanlar: X ve Y kromozomunun homolog bölgesindeki genlerle aktarılırlar. Otozomlardaki normal karakterler gibi kalıtılırlar. Yani hem erkek hem dişilerde, aynı oranlarda görülebilirler. İnsandaki tam renk körlüğü ve diğer bazı göz rahatsızlıkları böyle aktarılır.

Cinsyete bağlı kalıtım konu anlatımı, Eşeye bağlı kalıtım  ders izle, Cinsiyete bağlı kalıtım konusu video izle, kromozom nedir, gonozom nedir, otozom nedir

Rastgele Yazılar

Cinsiyete Bağlı Kalıtım Konu Anlatımı – Ders izle Biyoloji yazısında telif haklarına ve yasalara aykırı bir bilgi veya link bulunuyorsa lütfen buradan iletişime geçiniz.

Tutmayın beni... Yorum yazcam.

Yorum ekleye bilir yada yazı için geri bildirim gönderebilirsiniz..Bu yazı için yorumlarına abone ol: subscribe to these comments RSS.

 

Yorum içerisinde kullanabileceğiniz Html tagları :
<a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

Yazıya yorum yazdığınızda yorumunuzun hemen yanında bir Gravatarınız yayınlanacaktır.Hani benim Gravatarım?.

Benzer yazılar

DMCA.com